Dioscoreae persimilis Tuber
Hoài sơn có tác dụng bổ ngũ tạng, mạnh gân xương và hỗ trợ điều trị tiểu đường. Bộ phận dùng là củ, thái phiến, màu trắng, không diêm sinh, được gọt vỏ, ngâm nước phèn chua rồi phơi hoặc sấy ở nhiệt độ 50 - 60°C. Sản phẩm thu hái tại Ninh Bình, Việt Nam, được kiểm nghiệm theo tiêu chuẩn Dược Điển Việt Nam V.
Tên khác: Củ mài, Sơn dược, Khoai mài, Thự dự, Sự tử.
Tính vị, quy kinh: Vị ngọt, tính bình; quy vào các kinh tỳ, vị, phế, thận.
Công dụng: Bổ ngũ tạng, chữa suy nhược cơ thể, mạnh gân xương, chữa tiểu đường, gầy yếu, di tinh, giúp tiêu hoá.
Thành phần hoá học: Tinh bột, Chất nhầy, Acid amin….
Liều lượng: Ngày dùng từ 12 g đến 24 g có thể dùng liều cao hơn.
Kiêng kỵ: Có thực tà thấp nhiệt thì không dùng.
Bảo quản: Để trong đồ đựng kín, nơi khô, tránh mốc, mọt.
Cách dùng thông dụng:
1. Nấu cháo hoài sơn: nấu cháo hoài sơn với gạo, thịt bằm bồi bổ tỳ vị.
2. Hầm canh/món ăn: hầm hoài sơn cùng sườn, gà bổ dưỡng.
3. Nấu chè hoài sơn: nấu chè hoài sơn với đậu xanh, hạt sen thanh mát.
4. Làm bột pha nước: xay hoài sơn thành bột, pha nước ấm uống bồi bổ tỳ vị.
Bài thuốc:
Ích khí dưỡng âm, chữa ho, ho ra đờm loãng, sốt, ra mồ hôi trộm: Hoài sơn 16g, Đảng sâm 16g, Ý dĩ 12g, Bạch thuật 16g, Mạch môn 12g, Thiên môn 12g, Quy bản 12g, A giao 8g. Sắc uống ngày một thang.
Chữa tim đập nhanh, hồi hộp, ngủ ít: Củ mài 20g, Sâm bố chính 12g, Hạt sen 12g, Hà thủ ô đỏ 12g, Rau má 12g, Quả dâu chín 12g, Long nhãn 12g, Táo nhân 8g, Bá tử nhân 8g. Sắc uống ngày một thang.
Ghi chú:Sao vàng để tăng cường ôn tỳ, ấm thận. Sao với cám để tăng cường kiện tỳ ấm vị, điều trị chứng tỳ vị hư hàn đại tiện phân lỏng hoặc phân sền sệt, trẻ em đại tiện phân sống.
Tiêu chuẩn & giấy tờ: Tiêu chuẩn Việt Nam V; CO, COA.
Tài liệu tham khảo: Dược điển Việt Nam VI, Dược điển Trung Quốc, Cây thuốc Việt Nam và những bài thuốc thường dùng, sưu tầm.
Dioscoreae persimilis Tuber
Hoài sơn có tác dụng bổ ngũ tạng, mạnh gân xương và hỗ trợ điều trị tiểu đường. Bộ phận dùng là củ, thái phiến, màu trắng, không diêm sinh, được gọt vỏ, ngâm nước phèn chua rồi phơi hoặc sấy ở nhiệt độ 50 - 60°C. Sản phẩm thu hái tại Ninh Bình, Việt Nam, được kiểm nghiệm theo tiêu chuẩn Dược Điển Việt Nam V.
Tên khác: Củ mài, Sơn dược, Khoai mài, Thự dự, Sự tử.
Tính vị, quy kinh: Vị ngọt, tính bình; quy vào các kinh tỳ, vị, phế, thận.
Công dụng: Bổ ngũ tạng, chữa suy nhược cơ thể, mạnh gân xương, chữa tiểu đường, gầy yếu, di tinh, giúp tiêu hoá.
Thành phần hoá học: Tinh bột, Chất nhầy, Acid amin….
Liều lượng: Ngày dùng từ 12 g đến 24 g có thể dùng liều cao hơn.
Kiêng kỵ: Có thực tà thấp nhiệt thì không dùng.
Bảo quản: Để trong đồ đựng kín, nơi khô, tránh mốc, mọt.
Cách dùng thông dụng:
1. Nấu cháo hoài sơn: nấu cháo hoài sơn với gạo, thịt bằm bồi bổ tỳ vị.
2. Hầm canh/món ăn: hầm hoài sơn cùng sườn, gà bổ dưỡng.
3. Nấu chè hoài sơn: nấu chè hoài sơn với đậu xanh, hạt sen thanh mát.
4. Làm bột pha nước: xay hoài sơn thành bột, pha nước ấm uống bồi bổ tỳ vị.
Bài thuốc:
Ích khí dưỡng âm, chữa ho, ho ra đờm loãng, sốt, ra mồ hôi trộm: Hoài sơn 16g, Đảng sâm 16g, Ý dĩ 12g, Bạch thuật 16g, Mạch môn 12g, Thiên môn 12g, Quy bản 12g, A giao 8g. Sắc uống ngày một thang.
Chữa tim đập nhanh, hồi hộp, ngủ ít: Củ mài 20g, Sâm bố chính 12g, Hạt sen 12g, Hà thủ ô đỏ 12g, Rau má 12g, Quả dâu chín 12g, Long nhãn 12g, Táo nhân 8g, Bá tử nhân 8g. Sắc uống ngày một thang.
Ghi chú:Sao vàng để tăng cường ôn tỳ, ấm thận. Sao với cám để tăng cường kiện tỳ ấm vị, điều trị chứng tỳ vị hư hàn đại tiện phân lỏng hoặc phân sền sệt, trẻ em đại tiện phân sống.
Tiêu chuẩn & giấy tờ: Tiêu chuẩn Việt Nam V; CO, COA.
Tài liệu tham khảo: Dược điển Việt Nam VI, Dược điển Trung Quốc, Cây thuốc Việt Nam và những bài thuốc thường dùng, sưu tầm.
